Języki czeski i słowacki są blisko spokrewnionymi ze sobą i wzajemnie zrozumiałymi językami zachodniosłowiańskimi. Ich rozgraniczenie jest kwestią wyraźnie socjolingwistyczną – o wiele bardziej zróżnicowane dialekty niemieckie (por. język dolnoniemiecki) czy dwa standardy norweskie (zob. dialekty języka norweskiego) są z woli użytkowników uznawane za warianty tego samego języka.
Czeski i słowacki wraz z językiem polskim tworzą kontinuum dialektalne, w którym nie jest możliwe wyznaczenie ścisłych granic międzyjęzykowych na gruncie czysto lingwistycznym. Odrębność czeskiego i słowackiego (standardów oraz gwar lokalnych) wynika z procesu elaboracji (), a więc z czynników pozajęzykowych (społecznych, politycznych i kulturowych). Kluczowe znaczenie dla takiego statusu czeskiego i słowackiego ma istnienie odrębnych tradycji piśmienniczych, niezależnych opracowań językowych oraz samodzielnych języków standardowych, które obsługują wszelkie domeny komunikacyjne na terenie dwóch różnych państw.