thumb|Historyczny kalorymetr N. Monroe Hopkinsa (1905) thumb|Bomba kalorymetryczna Ciepło reakcji – część całkowitej ilości energii, wymienianej przez układ – środowisko reakcji – z jego otoczeniem w czasie przebiegu reakcji w warunkach izobarycznych (ciepło reakcji pod stałym ciśnieniem, ) lub izochorycznych (ciepło reakcji w stałej objętości, ), gdy liczba postępu reakcji wynosi jeden .
Związki między ciepłem reakcji i funkcjami termodynamicznymi reakcji wyrażają zależności: gdy i nie jest wykonywana żadna praca: (energia wewnętrzna reakcji), gdy i nie jest wykonywana inna praca, poza pracą zmiany objętości (entalpia reakcji).
Zmiany funkcji stanu układu ( i – funkcje termodynamiczne reakcji) są zależne wyłącznie od parametrów stanu początkowego i końcowego (zgodnie z pierwszą zasadą termodynamiki), natomiast udziały wymienionego ciepła i wykonanej pracy zależą od drogi przemiany – są nazwane funkcjami procesu.