Będąca owocem oświecenia presja rządów odnośnie do sekularyzacji życia zakonnego pod koniec XVIII wieku dotknęła także III Zakon we wszelkich postaciach. Wspólnoty świeckich tercjarzy przetrwały jednak jako stowarzyszenia prywatne. Regułę Mikołaja IV z 1289, zastąpiła Reguła Leona XIII, nadana Konstytucją apostolską Misercors Dei Filius z 30 maja 1883, którą zastąpiła Reguła Pawła VI, nadana Listem apostolskim Seraphicus Patriarcha z 24 czerwca 1978 dla Franciszkańskiego Zakonu Świeckich. Dla Trzeciego Zakonu Regularnego normatywną po Regule Leona X z 1521, stała się Reguła Piusa XI z 4 listopada 1927, zastąpiona przez Regułę Jana Pawła II z 8 grudnia 1982.
Instytuty zakonne Męskie instytuty zakonne III Zakonu franciszkańskiego: albertyni Bracia Chrystusa Cierpiącego Bracia Serca Maryi doloryści franciszkanie Maryi Niepokalanej franciszkanie Odnowy słudzy Maryi Trzeci Zakon Regularny Żeńskie instytuty zakonne III Zakonu franciszkańskiego: albertynki antonianki antoninki bernardynki córki świętego Franciszka Serafickiego córki św. Franciszka z Florencji córki Maryi Niepokalanej córki Najczystszego Serca NMP elżbietanki cieszyńskie felicjanki franciszkanki od chrześcijańskiej miłości franciszkanki od cierpiących franciszkanki od św.