Teza ta bazuje na dwujęzykowym modelu nauki, zgodnie z którym, każde twierdzenie naukowe jednoznacznie może być zaklasyfikowane albo do języka obserwacyjnego, albo do języka teoretycznego. Znaczenie i prawdziwość twierdzeń języka pierwszego określane jest drogą określonych procedur potwierdzających i samych obserwacji. Przyjmuje się tu, że język obserwacyjny jest albo całkowicie, względem teoretycznego, neutralny, albo, że jedyny wpływ jaki na obserwację wywrzeć może teoria polega na tym, iż teoria ogniskuje uwagę na pewnych faktach jako na bardziej istotnych, a inne traktuje jako mniej istotne.
W związku z powyższym, obserwacje, o ile przeprowadzone są starannie, z zaleceniami metody naukowej, zawsze mają bezproblematyczny charakter, i, przez to, wyrażające je twierdzenia mają charakter bezproblematyczny, w przeciwieństwie do wątpliwych (hipotetycznych) twierdzeń teoretycznych.
W ramach tezy o stabilności język teoretyczny służy jedynie systematyzowaniu faktów wyrażonych w języku obserwacyjnym, ponieważ zmiana teoretyczna (np. przejście od dynamiki Newtona do dynamiki Einsteina) nie wywołuje żadnej zmiany treści tego języka.
Wśród filozofów tak rozumianymi monistami są np. Rudolf Carnap, Karl Popper, Thomas Kuhn. Wśród uczonych tak rozumianymi monistami są np.