Ruchliwość społeczna lub mobilność społeczna – w socjologii oznacza przemieszczanie się jednostek społecznych lub kategorii społecznych w strukturze społecznej.
Ruchliwość pozioma (horyzontalna) Ruchliwość pozioma oznacza przemieszczanie się w przestrzeni (migracja) oraz przechodzenie z jednej grupy społecznej do drugiej bez zmiany dotychczasowo zajmowanej pozycji społecznejSztompka P., Socjologia. Analiza społeczeństwa, wyd. Znak, Kraków 2002, s. 134-144..
Ruchliwość pionowa (wertykalna) Jest to najczęściej opisywana ruchliwość społeczna określająca przechodzenie w dół (degradacja) lub w górę (awans społeczny) względem struktury klasowej, klasowo-warstwowej czy ogólnie w hierarchii społecznej.
W przypadku ruchliwości pionowej dochodzić może do zmiany struktury społeczeństwa i przewartościowania skal stratyfikacji społecznej. Nagłe zmiany samej struktury mogą być związane z przewrotami rewolucyjnymi czy administracyjnie wprowadzanymi reformami. Wyższa ruchliwość społeczna jest wskaźnikiem otwartości społeczeństwa, gdyż oznacza, że osoby z niższych warstw społecznych mają większe szanse awansu.