Carl Ferdinand Jänisch, ros. Карл Андреевич Яниш (ur. 11 kwietnia 1813 w Wyborgu, zm. 7 marca 1872 w Sankt Petersburgu) – rosyjski szachista fińskiego pochodzenia, teoretyk i autor kompozycji szachowych.
Życiorys Dzieciństwo i młodość spędził w Moskwie. Po ukończeniu studiów mechanicznych w Petersburgu został wykładowcą i pracownikiem naukowym macierzystej uczelni. Już w latach trzydziestych należał do elity rosyjskich szachistów. Pasjonował się szachami, które traktował jak przedmiot naukowych badań. W 1837 roku w Petersburgu wydał swoją pierwszą szachowo-naukową pracę Découvertes sur le cavalier aux échecs (Studia nad skoczkiem szachowym). W 1839 roku pokonał Lionela Kieseritzky'ego w meczu korespondencyjnym Dorpat–Petersburg.
W 1840 roku porzucił karierę naukową i stanowisko adiunkta, pragnąc poświęcić się całkowicie studiom nad szachami. Wkrótce opublikował dwutomową pracę Analyse nouvelle des ouvertures du jeu des échecs (Nowoczesna analiza otwarć szachowych). Pierwszy tom został wydany w 1842 roku w Dreźnie, drugi - rok później w Petersburgu. Była to pierwsza książka, która w encyklopedyczny sposób przedstawiała ówczesny stan teorii otwarć szachowych. Z pięciuset stron tego dzieła, niemal jedną piątą zajmowały analizy wariantów.