Dodatkowo Wallerstein twierdzi, że „przedwczesne” próby przejścia do innego systemu historycznego nie mogą się powieść, czego przykładem jest próba uwolnienia się państw socjalistycznych od kapitalistycznej gospodarki-świata, podobnie jak próby uniezależniania się poprzez tworzenie autarkicznych układów gospodarczych. W wyniku tej próby kraje socjalistyczne stały się peryferiami lub półperyferiami.

Wallerstein twierdzi jednak, że kryzys obecnego systemu-świata zaczął się w latach 70. XX w. i potrwa jeszcze 25–50 lat, po których nastąpi przejście do innego systemu historycznego.

Teoria systemów-światów wyrosła na bazie teorii zależności, a także szkoły „Annales”.

Systemy światowe na przestrzeni dziejów.

wojna hegemoniczna Dojrzała hegemonia Zmierzch hegemonii 1618–1648wojna trzydziestoletnia 1625–1672Niderlandy 1672–1688Anglia, Francja 1792–1815wojny rewolucyjne i napoleońskie 1815–1873Wielka Brytania 1872–1896Stany Zjednoczone, Niemcy 1914–1945I wojna światowa iII wojna światowa 1945–1967USA od 1967EWG i Japonia

Zobacz też imperializm nacjonalizm gospodarczy teoria modernizacji teoria przejęcia władzy filozofia historii

Uwagi

Przypisy Andrzej Gałganek: Zmiana w globalnym systemie międzynarodowym. supercykle i wojna hegemoniczna, Poznań 1992, s. 20, 50.