Zasady nadawania Odznaka była nadawana funkcjonariuszowi lub pracownikowi Służby Więziennej, który w okresie co najmniej pięcioletniej służby wykazał się dodatnimi wynikami w pracy oraz poprawną postawą moralno-politycznąZarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 maja 1960 r. w sprawie odznaki Wzorowego Funkcjonariusza Służby Więziennej ().
Okres 1972–1977 Od 1972 roku wprowadzony zostaje trzystopniowy podział odznaki na: brązową, srebrną i złotą. Wzór odznaki stanowi foremny, od góry otwarty owal, koloru odpowiadającego stopniowi odznaki, z napisem "W SŁUŻBIE PENITENCJARNEJ". W centrum odznaki znajduje się skrzyżowany miecz z pochodnią, otoczony wieńcem laurowym. Górną część stanowi stylizowany orzeł piastowski, a u jego dołu umieszczone są rzymskie cyfry: X na odznace brązowej, XV na odznace srebrnej i XXV na odznace złotej. Część górną i dolną oddziela od siebie listewka w kolorze granatowym i czerwonymZarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1972 r. w sprawie odznaki Wzorowego Funkcjonariusza Służby Więziennej ().