Zasady nadawania Odznaka była zaszczytnym wyróżnieniem dla funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej, nadawanym za dobre wyniki w pracy zawodowej oraz długoletnią nieprzerwaną i nienaganną służbę. Odznakę brązową można było otrzymać po dziesięciu, srebrną po piętnastu, a złotą po dwudziestu pięciu latach służby.
Okres 1977–1983 Od 1977 roku odznaka przyjmuje kształt okrągłego medalu o średnicy 32 mm, wykonanego z metalu odpowiadającego kolorem stopniowi odznaczenia. Na awersie od góry podtrzymane zostaje, dotychczas istniejące, oznaczenie minimalnej ilości lat wysługi, potrzebnej do przyznania danego stopnia odznaczenia. W środkowej części odznaczenia umieszczony jest symbol Służby Więziennej, a po okręgu odznaki biegnie napis "W SŁUŻBIE PENITENCJARNEJ". Na rewersie odznaczenia został umieszczony biegnący po okręgu napis "MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI", a w centrum odznaki napis "ZA WZOROWĄ SŁUŻBĘ", pod którym znajduje się dekoracyjny element w kształcie rombu. Odznakę zawieszano na wstążce koloru granatowego o szerokości 32 mm, z dwoma pionowymi paskami koloru białego szerokości 4 mm, dzielącymi wstążkę na 3 równe części. W zastępstwie odznaczenia dopuszczono noszenie na mundurze baretki odpowiedniego wzoruZarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 1977 r.