Karol Lambert 14 października 1861 wprowadził stan wojenny.
15 października, mimo zakazów warszawiacy wzięli udział w obchodach rocznicy śmierci Tadeusza Kościuszki, co skończyło się rozbiciem manifestacji przez wojsko rosyjskie i porywaniem ludzi z kościołów. Wojska rosyjskie dowodzone przez wojskowego generał-gubernatora warszawskiego Aleksandra Daniłowicza Gerstenzweiga dokonały pacyfikacji ludności cywilnej zebranej w katedrze św. Jana w WarszawieStefan Kieniewicz, Warszawa w powstaniu styczniowym, Warszawa 1983, s. 93–95. Большой Русский Биографический Словарь..
Dla lewicy masakry były punktem wyjścia do stworzenia tajnej organizacji Czerwoni i późniejszego powstania.
Masakry warszawskie w kulturze Wydarzenia, jakie miały miejsce w Warszawie w 1861 roku, stały się częstym motywem malarskim oraz inspiracją dla wielu twórców:
Obraz przedstawiający masakrę warszawską namalował Tony Robert-Fleury, Dwa cykle swoich rysunków pt. „Warszawa” oraz „Warszawa II” poświęcił wydarzeniom z 1861 roku polski malarz Artur Grottger,
Zobacz też Masakra w Wilnie w 1861 roku Manifestacja Jedności Rzeczypospolitej Obojga Narodów w Kownie w 1861 roku