Po 1945 Po II wojnie światowej katowickie Archiwum początkowo funkcjonowało prowizorycznie. Na jego czele stanął ponownie, po powrocie ze Lwowa, dr Michał Antonów. Siedzibą Archiwum był w dalszym ciągu budynek Urzędu Wojewódzkiego. W jego piwnicach znajdował się magazyn, a dla potrzeb administracyjno-naukowych zajmowano trzy pokoje. Dodatkowy magazyn znajdował się w baraku przy ul. ks. K. Damrota 4. Zbiory przechowywano także w barakach byłego obozu pracy w Świętochłowicach.
Archiwum zostało włączone do polskiej sieci archiwalnej utworzonej na mocy Zarządzenia Ministra Oświaty podpisanego 19 grudnia 1945 przez ówczesnego ministra Czesława Wycecha. Zadania, które stanęły wówczas przed Archiwum sprowadzały się do: zabezpieczenia zbiorów przejętych po Niemcach; odnalezienia archiwaliów zaginionych lub rozproszonych; wyszukania, przygotowania i przekazania części zbiorów do innych archiwów (zasada pertynencji terytorialnej).