thumb|Samarytanin, w tle ruiny Samariizdjęcie z Encyklopedii Żydowskiej Samaria (hebr. שומרון, akad. SamerinaRadner K., Provinz. C, w: Reallexikon..., s. 62., Samirinahasło Ṣamirina (place), w: ) − ruiny starożytnego miasta położonego w Samarii, w środkowej części Izraela. Miejsce wykopalisk archeologicznych znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej.
Nazwa pochodzi od hebrajskiego słowa „Szomron”, oznaczającego należące do rodu Szemera lub strażnica. Od miasta nazwę wzięło północne państwo Izraela oraz kraina geograficzna Samaria.
Historia thumb|250px|Samaria Miasto Samaria (Szamir) zostało założone przez izraelskiego króla Omriego (IX wiek p.n.e.) w miejscu kupionym od niejakiego Szemera na górze Samaria na terytorium plemienia Manassesa. Przez około 200 lat było stolicą północnego, dziesięcioplemiennego królestwa Izraela. Rozbudowane przez króla Achaba jako siedziba kultu Baala, pełniło rolę rywalki Jerozolimy, stolicy królestwa Judy, gdzie znajdował się ośrodek oddawania czci Jahwe. Samaria często była potępiana przez proroków Starego Testamentu jako miejsce zepsucia, bałwochwalstwa i fałszywego kultu.