Pracowniczy program emerytalny (PPE) – dobrowolna forma ubezpieczenia społecznego w Polsce, stanowiąca element tzw. III filaru emerytalnego.
Formy Pracownicze programy emerytalne początkowo uregulowane były w ustawie z dnia 22 sierpnia 1997 o pracowniczych programach emerytalnych, która przewidywała je w formie: pracowniczego funduszu emerytalnego, umowy o wnoszeniu składek do funduszu inwestycyjnego, umowy o ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, zawartej przez pracodawcę z zakładem ubezpieczeń na życie lub towarzystwem ubezpieczeń wzajemnych na życie.
Została ona zastąpiona ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 o pracowniczych programach emerytalnych, która obok ww. form wprowadziła dodatkowo czwartą możliwość: zarządzania zagranicznego.
Tworzenie PPE może być zorganizowany w jednym zakładzie pracy lub jako międzyzakładowy. U jednego pracodawcy co do zasady może działać tylko jedno PPE. O wyborze formy PPE przesądza umowa między pracodawcą a reprezentacją pracowników. Po jej zawarciu pracodawca zawiera umowę z instytucją finansową lub tworzy pracownicze towarzystwo emerytalne.