VI tomu drugiego). W powieści wprowadził też wiele sytuacji opartych na silnych kontrastach wraz z nagromadzeniem scen ponurych i beznadziejnych, mnożących wokół bohaterów zagrożenia, zawsze kończące się jednak pomyślnie. Sam autor zajmuje tu pozycję obserwatora, z zewnątrz opisując bieg zdarzeń i występujące osoby, przy czym tworzy szereg postaci wprawdzie nie pogłębionych psychologicznie, ale plastycznie dość zarysowanych i żywych. Bohater tytułowy wcale nie jest głównym, skupiającym na sobie uwagę, gdyż przedmiotem powieści jest nie osoba a moment dziejowy; w wątku historycznym jednak postacie główne stanowią niewątpliwie dwaj przeciwnicy – Kazimierz i Masław. Przedstawienie odzyskanego przez naród księcia cechuje jednak konwencjonalizm wizerunku dobrotliwego władcy.
Dla zdynamizowania fabuły Kraszewski włączył do akcji powieści sceny batalistyczne i żywo opisane epizody wojenne (potyczki, podchody, działania obronne, wypady). W twórczych pomysłach widoczna jest różnorodność fabularnych chwytów, dostrzegalnych później w twórczości sienkiewiczowskiej (np. upodobnienie scen obrony Horodyszcza do obrony Zbaraża).