Lúthien (sin. czarodziejka), także Tinúviel (sin. słowik) – postać fikcyjna ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, jedna z głównych bohaterek Silmarillionu.
Historię Lúthien i jej ukochanego Berena opowiada Ballada o Leithian. O wyzwoleniu z pęt, opublikowana w Silmarillionie. Po latach Christopher Tolkien wydał osobną książkę, Beren i Lúthien, opatrzoną jego komentarzami i ilustracjami Alana Lee.
Życiorys Lúthien była córką króla Thingola z Doriath i Meliany – w jej żyłach płynęła zarówno krew Quendich jak i Majarów. Była w związku z tym nieśmiertelna i obdarzona magicznymi zdolnościami.
Pewnego dnia Beren, syn Barahira, zobaczył Lúthien śpiewającą i tańczącą w lesie Neldoreth, w Doriath, gdzie był też jej dom. Jednakże nie znając jej prawdziwego imienia, nazwał ją Tinúviel ze względu na piękny śpiew. Zakochał się w niej, a potem długi czas chodził po lesie szukając jej. Beren poprosił Thingola o rękę jego córki. Thingol, chcąc ukarać Berena za zuchwałość, kazał mu przynieść Silmaril z żelaznej korony Morgotha.