Asyżanin stał się propagatorem powrotu do korzeni wiary chrześcijańskiej, pragnąć reformować Kościół od środka.
Rozwój ruchu Bardzo szybko do młodego asyskiego mistyka przyłączyła się grupa naśladowców. Pochodzili oni z różnych stanów, niektórzy byli ludźmi wykształconymi. Biedaczyna, jak czasem nazywany jest Franciszek z Asyżu w literaturze przedmiotowej, zyskał przychylność kleru, najpierw w rodzinnym Asyżu, następnie zaś w kurii papieskiej. Przyjacielem Franciszka był kardynał Ugolino di Conti di Segni, późniejszy papież Grzegorz IX. Dla swoich naśladowców Franciszek napisał regułę zakonną, którą zaakceptowały władze kościelne. Ruch franciszkański szybko rozprzestrzenił się poza Półwysep Apeniński. Przyczynił się do tego nie tylko rozwój Zakonu Braci Mniejszych, ale i jego żeńskiej gałęzi klariańskiej oraz tercjarzy. Do tych ostatnich wstępowali przedstawiciele najwyższych warstw społeczeństwa, np. Ludwik IX król Francji. Franciszkanie prowadzili działalność misyjną na Bliskim Wschodzie, w Afryce, a po odkryciu Ameryki byli zabierani na statki portugalskie i hiszpańskie jako kapelani.