Anapait (również tamanit) – rzadko występujący minerał zawierający aniony fosforanowe.
Nazwa "anapait" pochodzi od miejscowości Anapa na Półwyspie Tamańskim, niedaleko której minerał ten znaleziono po raz pierwszy. Minerał ten nie jest kamieniem szlachetnym i pochodzi z gromady fosforanów.
Wygląd Anapait to minerał wchodzący w skład skał osadowych. Powstaje we wnętrzu skał gliniastych lub marglowych ze złożami skamieniałości, przede wszystkim mięczaków mioceńskich, które są źródłem fosforu niezbędnego do jego powstania. Z tego powodu anapait krystalizuje się często we wnętrzu skamieniałych muszli małży i ramienionogów. Występuje zwykle w postaci dobrze uformowanych pojedynczych kryształów lub kryształków tworzących skupienia rozetowe. Przyjmuje różne odcienie zieleni, od intensywnego do żółtawego. Istnieją także anapaity w kolorze brązowym, powstałe wskutek utleniania kationu żelaza (z Fe+2 do Fe+3).
Grupa anapaitu Anapait łączy się z niewieloma minerałami. Sporadycznie można go spotkać z wiwianitem oraz fairfieldytem (ferfieldytem)https://www.handbookofmineralogy.org/pdfs/anapaite.pdf, które powstają w ten sam sposób. Jak dotąd nie poznano innych odmian tego minerału.