Kartezjanizm stał się jednym z najważniejszych nurtów filozoficznych XVII w. Jego przedstawiciele aktywnie rozwijali myśl Kartezjusza, znacznie ją niekiedy modyfikując. Znacznie bardziej konsekwentne stanowisko racjonalistyczne (zwane okazjonalizmem) sformułował Nicolas Malebranche, łączącego kartezjanizm z wpływami platońskimi i augustiańskimi.
Baruch Spinoza, również wychodząc od kartezjanizmu, uprościł jego zasadnicze twierdzenia metafizyczne, odchodząc od dualizmu substancji na rzecz monizmu, zgodnie z którym u podstaw różnorodności zjawisk leży jedna substancja. Jego Etyka jest najbardziej konsekwentną realizacją idei, zgodnie z którą filozofia powinna być wzorowana na matematyce (more geometrico).
Myśl ostatniego z wielkich racjonalistów nowożytnych, Gottfrieda Wilhelma Leibniza, w najmniejszym stopniu wywodziła się z kartezjanizmu. Zakładał on, że u podstaw rzeczywistości leży nieskończona wielość jednostkowych, prostych substancji (monad).
Późniejszy rozwój Myśl Leibniza była ostatnim znaczącym głosem w rozwoju nowożytnego racjonalizmu jako nurtu. Na znaczeniu zyskiwał anglosaski empiryzm, a później filozofia krytyczna Immanuela Kanta