Wirus chronicznego paraliżu pszczół (ang. Chronic bee paralysis virus – CBPV) – wirus atakujący pszczoły.
Historia odkrycia Objawy mogące wskazywać na chroniczny paraliż opisywał u pszczół już Arystoteles. Przez długi czas nie były jasne przyczyny zakażenia. Jako możliwe wektory wskazywano roztocza Acarapis woodi, pierwotniaki Nosema apis i Malpighamoeba mellificae lub bakterie. W latach 60. L. Bailey odkrył i opisał wirusa nazwanego wirusem chronicznego paraliżu pszczół (CBPV).
W 1963 roku, przy okazji prac nad chronicznym paraliżem pszczół, odkryto przypadkowo wirusa ostrego paraliżu pszczół.
Epidemiologia Wirus CBPV występuje u pszczół powszechnie w niewielkiej ilości, nie powodując objawów klinicznych, a dopiero pod wpływem czynników sprzyjających przebywaniu pszczół w ulu, m.in. długich okresów niepogody lub nadmiernego rozrostu populacji, dochodzi do namnożenia się wirusa i w efekcie pojawienia się objawów klinicznych.
W Polsce po raz pierwszy obecność CBPV potwierdzono w 1992 r.
Objawy Objawy kliniczne mogą występować w postaci dwóch syndromów: