Oddział Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego w Poznaniu ma swój początek w roku 1910, kiedy to powołano Towarzystwo Ludoznawcze pod przewodnictwem Heleny Cichowicz, natomiast rok później, również z jej inicjatywy, odbyło się uroczyste otwarcie zbiorów Ludoznawczych w Muzeum Mielżyńskich Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu. Ekspozycja powstała w okresie silnej germanizacji, w czasie działalności komisji kolonizacyjnej i rosnących konfliktów. Prezentowano na niej obiekty etnograficzne z wielkopolskich wsi, pozyskiwane w trakcie wyjazdów terenowych przez pasjonatki kultury regionalnej, jakimi były Helena i jej córka Wiesława Cichowicz. Zbiory przetrwały do wybuchu I wojny światowej. Do 1939 roku organizacja nie ulegała przekształceniu w ośrodek o profilu naukowym, a prace Towarzystwa Ludoznawczego dla środowisk uniwersyteckich miały charakter nieprofesjonalny.