W całości kursywą oznaczone są wydarzenia polityczne dotyczące całych Mazur, Prus lub państw, sprawujących w danym czasie władzę nad miastem, które wywarły znaczny wpływ na dzieje miasta oraz stanowią punkt odniesienia do wymienionych w kalendarium wydarzeń o znaczeniu lokalnym. Kalendarium Panowanie krzyżackie do 1454 1283 – ostateczna klęska wojsk jaćwieskich pod Prawdziskami, tereny obecnego powiatu ełckiego przeszły pod władzę Krzyżaków 1390 – pierwsza wzmianka o Ełku - spotkanie wielkiego mistrza Konrada von Rotenstein z Wielkim Księciem Witoldem mały|200px|Zamek w Ełku 1398-1406 budowa zamku na wyspie Jeziora Ełckiego z polecenia komtura Bałgi Ulricha von Jungingena (według kroniki Hartknocha zamek miał powstać już w 1272, a według kroniki pruskiej w 1276) 1409 – wzmianka o prokuraturze w Ełku 1415 Krzysztof von Czewitz - pierwszy znany z nazwiska prokurator w Ełku zastawienie zamku u księcia mazowieckiego 1420 – Ełk przechodzi do komturii ryńskiej 1422 – traktat melneński - podział ziem pojaćwieskich i ostateczne wytyczenie granic między Zakonem Krzyżackim a Wielkim Księstwem Litewskim 1425 – lokacja wsi wielkiego mistrza Pawła von Russdorfa 1435 – Ełk otrzymuje prawa miejskie – akt nadania praw miejskich nosi datę 1445 (zapewne jest błąd w zapisie) oraz przywilej jednego jarmarku rocznie 1450 – wielki