Główną funkcją społeczną tej organizacji było upowszechnianie wśród mieszczan umiejętności posługiwania się bronią, a w razie potrzeby czynna obrona miastaRogalski Bogumił: Przyczynek do dziejów Bractwa Łuczników w Bydgoszczy w XVI wieku. [w:] Kronika Bydgoska XVII (1995). Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy 1996..

Z okresu staropolskiego zachowały się trzy oryginalne przywileje królewskie i Księga Królów Kurkowych z okresu 1682–1774 – jedna z nielicznych, jakie zachowały się w PolscePoza Bydgoszczą tylko Kalisz i Kraków mogą pochwalić się takim zabytkiem.. Pierwszym zachowanym źródłem pisanym jest dyplom z 2 czerwca 1523 r., wydany przez burmistrza i radę miejską Bydgoszczy, który zwalniał króla kurkowego od wszelkich danin, podatków, ciężarów i posług miejskich. W późniejszych czasach uprzywilejowanie króla kurkowego uległo poszerzeniom, pochodzącym z nadań królewskich oraz starościńskich. Z wzmianek w księdze ławniczej Bydgoszczy wynika, że po pomyślnej działalności bractwa w XVI w. nastąpiło zmniejszenie jego aktywności w I połowie XVII w. związane z grabieżami i niszczeniem miasta, epidemiami i powodziami. Bractwo na prośbę magistratu i pospólstwa reaktywował w 1652 r. starosta bydgoski Zygmunt Denhoff. Członkowie bractwa w kwietniu 1656 r.