Ciemność, mgła i blask księżyca wpływają na wywołującą dreszcze i fantastyczną scenerię, postaci działają nieświadomie i lunatycznie.
W opowiadaniu o księżniczce Mary charakter Pieczorina staje się jasny i przybiera określone kształty. Naiwny Grusznicki zadurzony w córce księżnej Ligowskiej, Mary, zwierza się ze swoich uczuć wyrachowanemu Pieczorinowi. Ten odbiera mu ukochaną. Dochodzi do pojedynku, w którym Pieczorin zabija Grusznickiego, po czym wyznaje księżniczce, że tylko się nią bawił i jest niezdolny do ożenku. W ostatnim wpisie w dzienniku, „Fataliście”, został opisany zakład, który dotyczy wiary w przeznaczenie i w wolną wolę człowieka. Zakład zostaje rozstrzygnięty na korzyść fatalizmu, jednak nie bez aktywistycznej tendencji: „Taki mam charakter, we wszystko wątpić: nie przeszkadza mi jednak ta cecha w tym, aby, gdzie to konieczne, pokazać stanowczość charakteru”.
Główny bohater Pieczorin jest pesymistycznym fatalistą, z wyglądu zewnętrznego – dandysem. Jest pewny siebie, bardzo inteligentny i ufa, że dzięki temu może wciąż bezlitośnie dusić przeważającą nudę poprzez kontakt ze światem zewnętrznym.