11 listopada 1988 r. w Trójmieście powołano Związek Harcerstwa Rzeczypospolitej, określany później jako „mały ZHR”. Jego inicjatorami byli instruktorzy i harcerze, którzy wystąpili z Chorągwi Pomorskiej ZHP. Komendantem organizacji został harcmistrz Michał Guć, a jego zastępcą hm. Piotr Wysocki. Według kalendarium ZHR w skład organizacji weszły drużyny z Gdyni, Sopotu, Szczecina i Kotliny Kłodzkiej oraz grupa trójmiejskich instruktorów związanych wcześniej z Ruchem Harcerskim; pomysłodawcą nazwy był hm. Maciej Lisicki.
Początkowo organizacja skupiała kilka drużyn z Gdyni i Sopotu, lecz wkrótce zaczęły do niej dołączać także drużyny z innych części kraju, m.in. ze Szczecina i Kotliny Kłodzkiej. W opracowaniach dotyczących harcerstwa niezależnego „mały ZHR” wymieniany jest obok innych środowisk i organizacji, które w końcu lat 80. tworzyły nurt harcerstwa niezależnego i „niepokornego”.
Organizacja prowadziła działalność wychowawczą, propagowała ideę niezależnego harcerstwa oraz współpracowała z innymi niezależnymi organizacjami młodzieżowymi i strukturami podziemnej „Solidarności”. Z jej środowiskiem związane było pismo „Wtyczka”, kierowane do młodzieży szkół średnich Trójmiasta.