We wrześniu 1967 roku utworzono na Wydziale Mechanicznym drugą specjalność: maszyny i urządzenia rolnicze, a w styczniu 1972 roku rozpoczęła funkcjonowanie specjalność maszyny i urządzenia przemysłu spożywczego. W marcu 1972 roku z Wydziału Mechanicznego wyodrębnił się Wydział Maszyn i Urządzeń Rolniczych, a w lipcu 1974 roku nastąpiło połączenie tych jednostek w Instytut Mechaniki (na prawach wydziału). W 1973 roku rozpoczął on realizację dziennych studiów magisterskich na kierunku: mechanika, który pod koniec lat osiemdziesiątych zmienił nazwę na mechanika i budowa maszyn. Instytut kształcił inżynierów mechaników i magistrów inżynierów mechaników, w trzech specjalnościach: technologia maszyn (TM), maszyny i urządzenia rolnicze (MUR) maszyny i urządzenia przemysłu spożywczego (MUPS).

Z dniem 1 października 1974 roku Wyższa Szkoła Inżynierska uzyskała status Politechniki Białostockiej na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 września tegoż roku. To było szczególnie ważne wydarzenie, punkt zwrotny w dziejach Uczelni i w dziejach Wydziału Mechanicznego. Nastąpiło bowiem ukoronowanie 25-letniego funkcjonowania wyższego szkolnictwa technicznego na Białostocczyźnie. Fakt ten odzwierciedla należytą dbałość Uczelni o poziom i jakość kształcenia.