Model Markowitza (model średniej-wariancji) – został zaproponowany przez Harry’ego M. Markowitza w 1952 roku w artykule Portfolio Selection. Sformułowanie problemu jest następujące: inwestor, konstruując swój portfel, chciałby jednocześnie zwiększać zysk i zmniejszać ryzyko z tym portfelem związane – w tym celu powinien jednak uwzględnić różnego rodzaju powiązania między spółkami, w które inwestuje. Markowitz w jednej ze swoich książek pisze:
W swoim modelu Markowitz podaje propozycję rozwiązania problemu dywersyfikacji ryzyka inwestycyjnego: minimalizacja ryzyka (wyrażonego poprzez wariancję) przy ustalonym z góry poziomie zysku (wyrażonego przez wartość oczekiwaną), jaki chce osiągnąć inwestor. Model Markowitza jest także nazywany modelem średniej-wariancji (ang. Mean-Variance Model).
Oznaczenia modelu strategia inwestycyjna, albo inaczej portfel, dla to udział kapitału, jaki został przeznaczony na inwestycję w spółkę giełdową -wymiarowa Zmienna losowa przyszłych zwrotów z akcji spółek giełdowych wektor wartości średnich zmiennej gdzie wartość oczekiwana zwrotu z portfela to to kowariancja oraz (dla ), gdzie przez oznaczamy współczynnik korelacji Pearsona, zaś oraz wariancja zwrotu z portfela;