Sądy państwowe orzekały na podstawie prawa wyznaniowego. Występowanie: Ehepatent Józefa II z 1783 r., Landrecht pruski z 1794 r., ABGB z 1811 r., Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego z 1825 r., w II Rzeczypospolitej (na terenie Małopolski i Śląska Cieszyńskiego).
Małżeństwo w prawie międzynarodowym Europejska konwencja praw człowieka (1950) art. 12 Mężczyźni i kobiety w wieku małżeńskim mają prawo do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny zgodnie z ustawami krajowymi regulującymi korzystanie z tego prawa. Art. 5 Protokołu Siódmego (1984): Małżonkom przysługują równe prawa i obowiązki o charakterze cywilnoprawnym w stosunkach wynikających z małżeństwa, tak pomiędzy nimi, jak w stosunkach z ich dziećmi, w trakcie trwania małżeństwa i w związku z jego rozwiązaniem. Niniejszy Artykuł nie stoi na przeszkodzie podjęciu przez Państwo środków koniecznych do zabezpieczenia dobra dzieci. Uzupełniająca Konwencja w sprawie zniesienia niewolnictwa, handlu niewolnikami oraz instytucji i praktyk zbliżonych do niewolnictwa (1956) w art.