Zaatakowane rośliny są niższe od zdrowych (najbardziej jest to widoczne u jęczmienia) i cechują się zmienionym pokrojem oraz sztywnymi liśćmi. Mogą też się obficie krzewić. Ponadto porażone rośliny wykształcają mniej źdźbeł, o krótszych kłosach. Wirus żółtej karłowatości jęczmienia wpływa na mniejszą liczbę ziaren w kłosie oraz na mniejsza ich masę i gorszą jakość.
Choroba na najostrzejszy przebieg kiedy zostaną zaatakowane już siewki, przy długiej i ciepłej jesieni. Wiosną widoczne jest silne porażenie, które może być źródłem infekcji wtórnych. Objawy porażenia wtórnego występują po około 20 dniach od zakażenia. Intensywność wystąpienia objawów chorobotwórczych zależy od: gatunku wirusa, odmiany zboża i warunków klimatycznych.
Etiologia thumb|250px|Wektor wirusa BYDV – mszyca zbożowa Chorobę wywołuje wiele wirusów. W Polsce najczęściej stwierdza się obecność wirusów żółtej karłowatości jęczmienia (BYDV-MAV) i (BYDV-PAV) oraz wirusa żółtej karłowatości zbóż. Chorobę mogą wywoływać też inne gatunki. Żółta karłowatość jęczmienia jest przenoszona przez mszyce. Głównymi wektorami są mszyca zbożowa i mszyca czeremchowo-zbożowa.