Wirusy wywołujące tę chorobę są zbliżone pod względem morfologii. Są to wirusy sferyczne o średnicy około 20–25 nm. Na otoczkę białkową składają się 2 białka: białko fuzyjne i podstawowa jednostka budowy kapsydu, o masie atomowej odpowiednio 65 i 22 kDa. Prócz 2 gatunków (BYDV-PAV i BYDV-MAV), pozostałe gatunki różnią się serologicznie, co powoduje kłopoty przy ich diagnozowaniu.
Rozwój choroby Żółta karłowatość jęczmienia ma dość złożoną epidemiologię, na którą składa się duża liczba porażających gatunków wirusów, duża liczba porażanych roślin oraz ich zmienność, jak i zmienność warunków pogodowych. Powoduje to, że stanowi zagrożenie przez cały okres wegetacyjny. Rozwój choroby zależy od nalotów mszyc, które występują w okresie letnio-wiosennym oraz jesiennym. W terminie wiosna-lato wirus jest przenoszony ze zbóż ozimych na jare, a następnie na kukurydzę. Optymalna temperatura do namnażania wirusa i pojawienia się objawów chorobotwórczych wynosi 16–24 °C. W trakcie zimy choroba się nie rozwija, a wirus często może się znajdować w pszenicy, która jest jego najlepszym zimowym rezerwuarem.
Szkodliwość Strata plonu ziarna może wynosić nawet kilkadziesiąt procent.