Anatolij Grigorjewicz Żelezniakow (, ur. w Fiedoskinie, zm. 26 lipca 1919 w Werchiwcewie) – rosyjski marynarz, dowódca w rosyjskiej wojnie domowej, znany też jako „marynarz Żelezniak” (Матро́с Железня́к, matros Żelezniak), stał się jednym z bohaterów rewolucji w Rosji.
Życiorys Młodość Anatolij Żelezniakow urodził się w podmoskiewskim Fiedoskinie, obecnie części miasta Dołgoprudnyj. Był trzecim dzieckiem Grigorija Jegorowicza (ur. 1850, zm. 1902) i Marii Iwanowny z domu Jelisjejewej.
Wkrótce po urodzeniu się Anatolija rodzina przeniosła się do Moskwy, gdzie jego ojciec znalazł pracę jako inspektor budowlany. Ojciec niespodziewanie zmarł w 1902 roku na zawał serca, odtąd rodzina żyła w trudnych warunkach finansowych.
Żelezniakow szybko dorósł, samodzielnie zdobywał wiedzę, uczył się języków obcych i poznawał różne teorie polityczne, w tym socjalizm, anarchizm, liberalizm, marksizm. Pod wpływem brata wykształcił poglądy antymonarchiczne, podobnie jak on chciał też zostać marynarzem. W 1911 roku starszy brat znalazł zatrudnienie jako marynarz, a sam Żelezniakow został przyjęty do szkoły sanitariuszy wojskowych. Na trzecim roku w szkole popadł w konflikt z władzami odmawiając świętowania urodzin cesarzowej Marii Fiodorowny.