Afrikan Aleksandrowicz Spir (ros. Африкан Александрович Спир [Шпир], ur. w Jelizawietgradzie, zm. 26 marca 1890 w Genewie) – rosyjski filozof, neokantysta, piszący w języku niemieckim i francuskim. Jego praca Denken und Wirklichkeit (Myśl a rzeczywistość) wywarła istotny wpływ na twórczość Friedricha Nietzschego.
Życiorys Syn lekarza Aleksandra Aleksandrowicza Spira i Jeleny Konstantinowny Pulewicz. Miał czworo rodzeństwa: starszy brat Aristarch został poetą, dwóch braci zmarłych w dzieciństwie, i siostrę Charitinę. W: Африкан Спир: Основы морали и религии. New York: Assoc. press, 1901. Został ochrzczony w obrządku prawosławnym (mimo że ojciec wyznawał protestantyzm), a imię wybrane było ze starego greckiego kalendarza. Uczył się w gimnazjum w Odessie, a następnie w szkole kadetów w Mikołajowie. W dzieciństwie był bardzo religijny, w wieku 14 lat przeszedł kryzys wiary. W tym czasie zainteresował się filozofią i zapoznał się z Krytyką czystego rozumu, a potem z pismami Descartes’a, Hume′a i MillaHélène Claparède-Spir: Paroles d’un sage: choix de pensées d’African Spir. Paris-Genève: Je Sers-Labor, 1937 s. 24.