Ucieczka i walka przeciw Napoleonowi Z powodu swoich antyfrancuskich wypowiedzi, po przegranej bitwie pod Jeną-Auerstedt musiał uciekać przed francuskimi okupantami do Szwecji. 26 grudnia 1806 roku przybył do Sztokholmu, gdzie napisał drugą część Geist der Zeit. W Szwecji przetłumaczył szwedzki kodeks prawny, aby zawarte w nim przepisy wprowadzić na Pomorzu Szwedzkim.
Po obaleniu króla Gustawa IV Adolfa w 1809 roku, opuścił Szwecję i wrócił do Niemiec. W 1810 roku przybył do Greifswaldu, gdzie spędził kilka miesięcy, po czym zamieszkał w Berlinie u . Poznał tam m.in. Blüchera, Augusta Neidhardta von Gneisenau, Friedricha Ludwiga Jahna, Hermanna von Boyen, vom Steina. W 1812 na prośbę barona vom Steina udał się z nim do Petersburga. Do jego obowiązków, jako prywatnego sekretarza barona, należało prowadzenie korespondencji z Anglią, dotyczącej legionu rosyjsko-niemieckiego i koalicji angielsko-rosyjskiej. W tym czasie publikował większą część swoich pieśni, poematów patriotycznych i pism skierowanych przeciw Francji.
W tym samym czasie napisał Kurzer Katechismus für den Deutschen Soldaten (Krótki katechizm niemieckiego żołnierza) i Katechismus für den Deutschen Kriegs- und Wehrmann. W tym ostatnim krytykował wojny prowadzone przez tyranów: