Jacek Szymanderski (ur. 21 lutego 1945 w Radomiu) – polski polityk, działacz opozycji w czasach PRL, socjolog, poseł na Sejm X kadencji (1989–1991).
Życiorys Uczęszczał do LIII Liceum Ogólnokształcącego Stowarzyszenia PAX pod wezwaniem św. Augustyna, w latach 1962–1968 studiował socjologię na Uniwersytecie Warszawskim. Po studiach pracował kolejno w Instytucie Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk oraz w Instytucie Historii PAN.
Od 1977 współpracował z Komitetem Obrony Robotników. Od 1980 działał w „Solidarności”, był m.in. członkiem zarządu Regionu Mazowsze oraz delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów związku w Gdańsku-Oliwie. W czasie stanu wojennego został internowany na okres od 20 grudnia 1981 do 7 grudnia 1982. Później działał w duszpasterstwie byłych internowanych i więźniów politycznych oraz Ruchu Wolność i Pokój, współtworzył także Komitet Obywatelski Przeciw Przemocy. W latach 1985–1986 ponownie był więziony za działalność opozycyjną.