Leociak zwraca uwagę, że niektóre wypowiedzi Szumana nawiązują do argumentacji obecnej w dziewiętnastowiecznym dyskursie antysemickim, choć ich interpretację komplikuje konsekwentnie stosowana przez bohatera ironia.
Maciej Michalski interpretuje Szumana jako zawiedzionego romantyka, który własne doświadczenia uczuciowe racjonalizuje za pomocą języka nauki.
Urszula Kowalczuk opisuje podejście bohaterów Lalki do Wokulskiego. Szuman próbuje określić Wokulskiego za pomocą diagnoz psychologicznych i biologicznych. Postać ta reprezentuje przekonanie, że człowieka można wyjaśnić naukowo, lecz powieść ukazuje ograniczenia takiego sposobu poznania. Podobnie Anita Czerwińska interpretuje Szumana jako przykład uczonego-humanisty, którego wiedza służy przede wszystkim diagnozowaniu mechanizmów psychologicznych i społecznych.
Cenzura W treść powieści znaczną ingerencję poczyniła cenzura, wstrzymując druk 109. odcinka Lalki (we współczesnych wydaniach rozdział ten nosi tytuł Pierwsze ostrzeżenie). Obok innych ingerencji usunięto fragment dotyczący pobytu na zesłaniu dr. Szumana i Szlangbauma po ich udziale w powstaniu styczniowym.