thumb|240px|Tablica pamiątkowa na kościele św. Pawła we Frankfurcie nad Menem w 275. rocznicę śmierci thumb|Tablica pamiątkowa na kościle św. Mikołaja Philipp Jacob Spener (ur. 13 stycznia 1635 w Rappoltsweile, zm. 5 lutego 1705 w Berlinie) – niemiecki teolog luterański i jeden z najbardziej znanych przedstawicieli pietyzmu, genealog XVII wieku i pionier heraldyki naukowej.
Życiorys Okres alzacki 1635–1666 Urodził się 13 stycznia 1635 w Ribeauvillé (Rappoltsweiler) w Alzacji jako syn Johanna Philippa Spenera, ochmistrza na dworze hrabiego Rappoltstein, i Agaty Saltzmann. Dorastał na dworze hrabiego, gdzie kształcił go Joachim Stoll. Tam zetknął się z pismami purytańskimi i książkami Jana Arndta, w tym „O prawdziwym chrześcijaństwie”.
W latach 1651–1659 studiował filozofię, historię i teologię na uniwersytecie w Strasburgu. Uzyskał tytuł magistra na podstawie pracy magisterskiej poświęconej dziełu Thomasa Hobbesa "De Cive". Wśród jego profesorów teologii był Johann Conrad Dannhauer, którego dzieło „Hodosophia Christiana sive Theologia positiva” miało znaczący wpływ na rozwój Spenera w dziedzinie teologii dogmatycznej.