Proces uwłaszczenia na ziemiach pruskich przebiegał następującoArtur Korobowicz, Wojciech Witkowski, Historia ustroju i prawa polskiego (1772–1918), wyd. Oficyna, Warszawa 2009.Krzysztof Groniowski, Uwłaszczenie chłopów w Polsce. Geneza, realizacja, skutki, Warszawa 1976.: 1799 – zamiana pańszczyzny na czynsz w dobrach królewskich, początkowo dobrowolna od 1808 obowiązkowa, 1807 – likwidacja poddaństwa, zależności osobistej, wymogu zgody pana feudalnego na czynności prawne chłopów, przywiązania do ziemi, sądownictwa dominialnego i pozwolenie na swobodny obrót ziemią, 1808 – uwłaszczenie chłopów w dobrach państwowych, z wykupem świadczeń poddańczych, 1811 – uwłaszczenie chłopów w dobrach prywatnych na podstawie dobrowolnych umów lub z urzędu, za odszkodowaniem dla feudała w ziemi i spłatą renty feudalnej, zniesienie serwitutów, 1816 – ograniczenie reformy z 1811, rezygnacja z uwłaszczenia z urzędu, dozwolenie zawierania umów dobrowolnych tylko przez zamożniejszych chłopów 1821 – tzw. reluicja, wykup powinności chłopskich dla ogółu gospodarstw, 1823 i 1836 – częściowe uwłaszczenie w Wielkim Ks.