Z okresu końcowego neolitu odnaleziono łącznie 23 stanowiska w Młynku, Nowym Budzisławiu, Starym Budzisławiu i Budkach Nowych. We wczesnej epoce brązu istniały osady w Młynku, Nowym i Starym Budzisławiu oraz w Budkach Starych i Budkach Nowych. Z epoki kultury łużyckiej odnaleziono łącznie 61 stanowisk w Osieku Wielkim, Smólnikach Racięckich, Nowym i Starym Budzisławiu, Budkach Starych i w Młynku. Z okresu kultury przeworskiej odnaleziono łącznie aż 170 stanowisk w Osieku Wielkim, Osieku Małym, Młynku, Kolonii Osieku Małym, Budzisławiu Starym, Budzisławiu Nowym, Budkach Starych i Budkach Nowych.
Tereny gminy należały w średniowieczu do kasztelanii lędzkiej i w XIII wieku kilkakrotnie przechodził z rąk książąt wielkopolskich na rzecz książąt kujawskich. Ostatecznie jednak od II połowy XIII wieku ziemie te zostały trwale złączone z dzielnicą wielkopolską. W XIV wieku tereny gminy znalazły się w granicach województwa kaliskiego i powiatu konińskiego.
24 lutego 1330 roku podkomorzy dobrzyński Jarand herbu Pomian wystawił dokument lokujący wieś Osiek Wielki na prawie magdeburskim.