O polskich mistykach XIII–XVI wieku możemy przeczytać w dziełach literackich m.in. biskupa chełmińskiego – Heidenryka (De diligendo Deo), dominikanina - Henryka Bitterfelda (De vita acivita et contemplativa), zakonnika krzyżackiego – Jana z Kwidzyna (Expositio symboli Apostolorum), cystersa i teologa – Jakuba z Paradyża (O teologii mistycznej). Wartość szczególną ma traktat Jana z Paradyża, który dotyczy bezpośrednio tematyki mistyki. Autor głosi w nim, że wszyscy ludzie bez różnicy stanu czy wieku, są powołani na drogę życia mistycznego. Jest to stanowisko całkowicie odmienne od poglądów panujących w późniejszej teologii XVII czy XVIII wieku.
W następnych wiekach tematyką mistyki polskiej zajmowali się: jezuici: Kasper Drużbicki, Tomasz Młodzianowski,; karmelici: Bonawentura od św. Stanisława, Stefan od św. Teresy, Mikołaj od Jezusa Maryi; a także: Chryzostom Dobrosielski, Stanisław Papczyński, Mikołaj z Mościsk. Do mistyki przeżyciowej tamtego okresu zaliczyć należy Teresę od Jezusa (Mariannę Marchocką) i jej Autobiografię mistyczną, pierwszą polską autobiografię mistyczną.