Różnice pomiędzy wersjami widoczne są głównie w modelunku postaci, w stopniu ich wydłużenia charakterystycznego dla El Greca a przede wszystkim w sposobie przedstawienia Józefa. Pierwsza wersja Świętej Rodziny, obecnie znajdująca się w Museo de Santa Cruz, powstała w latach 1586–1588. Zauważyć można w niej wyraźne elementy malarstwa artysty z okresu kreteńskiego, modelunek światła i naturalizm postaci nasuwa natomiast skojarzenia ze szkołą wenecką Postać Józefa w tej wersji jest niejako oderwana od reszty. Święty jest młodym mężczyzną z ledwo widoczną brodą, ubrany w zielony płaszcz. Jego rysy przypominają artystę z autoportretu z 1604 roku; jego wzrok skierowany jest w stronę widza na wzór wielu włoskich dzieł z donatorami w tle.

W wersji z Muzeum Prado Józef jest już zaangażowany w wydarzenia. Przez ramię Marii przypatruje się małemu Jezusowi. Został namalowany jako postać dojrzała, w kamizelce w kolorze ochry. Był to strój właściwy dla kastylijskiego rzemieślnika z końca XVI wieku, który pasował do kontekstu „filius fabri” (łac. syn cieśli), pojawiającego się w niektórych tekstach epoki dotyczących Jezusa i świętego. Obraz poddany promieniom rentgenowskim ukazał Józefa jako starego mężczyznę, który dopiero w ostatecznej wersji został „odmłodzony”.