thumb|350x350px|Dziadek do orzechów w pierwszej petersburskiej inscenizacji, 1892|alt= thumb|Dziadek do orzechów i król myszy w choreografii Toera van Schayka i Wayne’a Eaglinga, Polski Balet Narodowy|alt=|350x350px Dziadek do orzechów (ros. Щелкунчик, ) – balet-feeria w 2 aktach, 3 obrazach z apoteozą, zrealizowany po raz pierwszy w petersburskim Teatrze MaryjskimIrena Turska, Balety Piotra Czajkowskiego, Polskie Wydawnictwo Muzyczne, Kraków 1981. . Libretto: Marius Petipa według opowiadania Dziadek do orzechów E.T.A. Hoffmanna we francuskiej wersji Alexandre’a Dumasa Muzyka: Piotr Czajkowski Choreografia: Lew Iwanow według planu choreograficznego Mariusa Petipy Dyrygent: Riccardo Drigo Dekoracje: Konstantin Iwanow i Michaił Boczarow Kostiumy: Iwan Wsiewołożski i Jewgienij Ponomariow
Prapremiera: Petersburg, 18 grudnia 1892 (6 grudnia według kalendarza juliańskiego), Teatr Maryjski.
Premiera polska: Bydgoszcz, 10 kwietnia 1958, Studio Operowe, w choreografii Rajmunda Sobiesiaka.