Metody kognitywne są unowocześnionymi odmianami metod gramatyczno-tłumaczeniowych, opartych na założeniu, że znając system gramatyczny danego języka, będziemy w stanie tworzyć w nim nieograniczoną liczbę oryginalnych zdań
Wprowadzenie Kognitywistyka i jej działy Kognitywistyka (nauki kognitywne, ang. cognitive sciences) narodziła się w latach 70. XX wieku wraz z rozwojem nauk informatycznych i teorii informacji. Jest to nauka interdyscyplinarna, zajmująca się wiedzą o ludzkim poznaniu, obejmująca m.in. takie dyscypliny, jak informatyka, neurobiologia, językoznawstwo, psychologia. Wspólne tym wszystkim dziedzinom jest zainteresowanie, w jaki sposób człowiek wytwarza, przetwarza i wykorzystuje wiedzę oraz tworzy jej reprezentacje w umyśle. Ponadto nauki kognitywne podejmują zagadnienia percepcji, świadomości i inteligencji oraz kwestię wpływu doświadczeń cielesnych na mechanizmy i struktury poznawczeZob. D. Korwin-Piotrowska, W stronę kognitywnej analizy tekstu, [w:] Powiedzieć świat Kognitywna analiza tekstów literackich, red. Taż, Kraków 2006, s. 6–10.. Ustalenia kognitywistów, zwłaszcza psychologów poznawczych i językoznawców, stały się bodźcem do zrewidowania teorii oraz metod badań funkcjonujących w innych naukach, w tym w szeroko rozumianej humanistyce.