Niezależna instytucja fiskalna (ang. independent fiscal institutions), określana też mianem rady fiskalnej (ang. fiscal council) czy rady polityki fiskalnej (ang. fiscal policy council) – jest to instytucja powoływana na podstawie prawa publicznego, która zatrudnia niepartyjnych profesjonalistów, którzy otrzymują mandat do prowadzenia stałego monitoringu i/lub doradztwa w zakresie realizacji polityki fiskalnej. Zadaniem tego rodzaju instytucji jest zwiększenie presji na dyscyplinę fiskalną, podwyższenie jakości debaty na temat finansów publicznych oraz promowanie przejrzystości i odpowiedzialności fiskalnej.
Występujące modele instytucjonalne według kryterium kompetencji Przyglądając się stworzonym dotychczas w różnych państwach instytucjom mających prawo głosu w aspekcie polityki fiskalnej można podzielić je na trzy grupy. Kryterium podziału jest zakres ich kompetencji, który można określić jako: Miękki (ang. soft) – w tym rozwiązaniu rada polityki fiskalnej ma jedynie rolę doradczą, prognostyczną i opiniotwórczą. Tego typu rady dostarczają niezależnych analiz na temat kształtowania się polityki fiskalnej w danym kraju a także dostarczają prognoz wielu zmiennych makroekonomicznych.