osi celowej) do pionowo ustawionych łat niwelacyjnych.
thumb|Schemat niwelacji geometrycznej Ze względu na technikę wykonania pomiaru rozróżnia się dwie metody niwelacji geometrycznej: niwelację w przód, niwelację ze środka.
Przy pomiarze metodą niwelacji geometrycznej ze środka stanowiska instrumentu sytuuje się w przybliżeniu w połowie odległości między mierzonymi punktami, z zachowaniem warunku, że odległość między instrumentem a mierzonym punktem, zwana długością celowej, nie przekracza 50 metrów. Pomiar wykonuje się na każdym stanowisku dwukrotnie ze zmianą wysokości osi celowej według schematu: wstecz, w przód – zmiana wysokości – w przód, wstecz. Różnica między wynikami tych pomiarów nie może przekroczyć 0,004 m. Różnica między sumą przewyższeń w kierunku głównym a sumą przewyższeń w kierunku powrotnym jest wyrażana w metrach i nie może być większa niż wartość określona według wzoru: w którym oznacza długość ciągu osnowy pomiarowej w km..
Błąd średni pomiaru różnic wysokości metodą niwelacji geometrycznej ze środka nie może być większy niż 20 mm/km (mΔH ≤ 20 mm/km).
Warunki geometryczne – sprawdzenie i rektyfikacja Kompensator powinien zapewniać poziomość osi celowej.