Emil Demke, późniejsze nazwisko Michał Gruda, pseud. Emil, Paweł, Ryszard (ur. 6 grudnia 1902 w Warszawie, zm. 30 stycznia 1964 tamże) – podpułkownik LWP, działacz komunistyczny.
Życiorys thumb|Grób Emila Demke na Cmentarzu wojskowym na Powązkach Syn spolonizowanego niemieckiego robotnika Leopolda Ferdynanda. 1914–1915 chodził do szkoły, potem był pomocnikiem ogrodnika w Nowej Wsi pod Warszawą, potem pracował na robotach publicznych. Skończył wieczorowe kursy mechaniczne przy szkole rzemieślniczej i w 1920 wstąpił do WP i walczył w wojnie z Rosją sowiecką; pod wpływem kontaktu z jeńcami sowieckimi został komunistą. Od 1921 uczeń ślusarski, potem ślusarz w fabryce Lilpopa. Delegat fabryczny młodzieży i współorganizator sekcji młodocianych przy Związku Zawodowym Robotników Przemysłu Metalowego w Polsce. Współorganizator i jeden z najaktywniejszych działaczy Klubu Młodzieży Robotniczej na Woli, w którym prowadził pracę polityczną, brał udział w amatorskich zespołach artystycznych i organizował wieczory literackie. Od 1921 członek KPRP/KPP, współtwórca Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK, późniejszy KZMP). Członek Komitetu Dzielnicowego (KD) ZMK na Woli, 1923–1925 odbył służbę wojskową w 85 pp w Pińsku i do 1927 był ślusarzem na budowach.