Życie i działalność Gautamy Buddy przypadły na okres istotnych przemian politycznych i ekonomicznych w Indiach, w VI wieku p.n.e. Przejście od gospodarki naturalnej do opartej na pieniądzu gospodarki towarowej zapoczątkowało niespotykany dotąd w historii rozwój produkcji i handlu. Korzystała na tym nowo powstała klasa kupców oraz władcy, którzy w celu zdobycia wytworzonych bogactw, posuwali się do gwałtów i bezprawia.
W tym czasie w północnej części półwyspu rywalizowało ze sobą 16 państw, monarchii i republik, pogrążonych w permanentnej wojnie, a kilka z nich zorganizowanych w sposób autokratyczny, szukało powszechnej dominacji. Zgromadzone dobra pozwalały co ambitniejszym władcom na zbudowanie potężnych monarchii i zmuszenie mniejszych sąsiadów do uległości. Frustracja wywoływana bezradnością wobec tych, ingerujących w tradycyjny sposób życia zmian, rodziła poczucie zagrożenia wśród mieszkańców mniejszych krain. Obawiali się oni utraty niezależności, a co za tym idzie swojej dotychczasowej pozycji społecznej, determinującej jakość egzystencji w systemie kastowym.