Mikołaj Bondarenko (od 1941: Mikołaj Pawlak) pseud. Ryszard (ur. 28 kwietnia 1907 w Warszawie, zm. 11 września 1963 w Krakowie) – działacz komunistyczny, kierownik Wydziału Antymilitarystycznego przy KC KZMP, sekretarz okręgowy KZMP Warszawa-Podmiejska i Częstochowa-Piotrków Trybunalski.
Życiorys thumb|150px|Grób Mikołaja Bondarenko-Pawlaka na cmentarzu Rakowickim w Krakowie|left Był synem Aleksego, robotnika ukraińskiego pochodzenia. Skończył szkołę podstawową i pracował w zakładach budowlanych w Sosnowcu. Od 1925 członek Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK), sekretarz komórki. W 1926 zwolniony z pracy za działalność komunistyczną, w maju 1926 wybrany do Komitetu Dzielnicowego (KD) ZMK w Sosnowcu, od października 1926 członek Wydziału Zawodowego przy Komitecie Okręgowym (KO) ZMK Zagłębia Dąbrowskiego. W obawie przed aresztowaniem na kilka miesięcy przeniósł się do Warszawy, po powrocie do Zagłębia 7 maja 1927 został aresztowany i skazany na rok więzienia, po zwolnieniu został sekretarzem KD ZMK w Sosnowcu i członkiem egzekutywy KO ZMK Zagłębia. Styczeń 1930 aresztowany i 26 lutego 1930 skazany na 3 lata więzienia. W 1932 wypuszczony z więzienia w Mysłowicach i wrócił do Warszawy, gdzie został sekretarzem KO KZMP Warszawa-Podmiejska, później na krótko Częstochowa-Piotrków.