thumbnail|right|320px|Tabula recta Tabula recta (łac. tabul recta) – kwadratowa tablica alfabetów, której kolejne wiersze tworzone są poprzez przesunięcie poprzedniego o jedną pozycje w lewo. Tablica wymyślona została przez niemieckiego mnicha Johannesa Trithemiusa w 1508 i użyta w szyfrze Trithemiusa.
Szyfr Tritemiusza Szyfr został opublikowany przez Johannesa Trithemiusa w jego książce Polygraphia, która jest uznawana za pierwsze wydanie dotyczące kryptografii.
Trithemius użył tabula recta do zdefiniowania szyfru polialfabetycznego, co było równoznaczne z tarczą szyfrującą Leona Bartisa z wyjątkiem tego, że alfabety nie były pomieszane. Tabula recta jest często określana jako szyfr sprzed komputerów, wliczając szyfr Vigenère’a. Wszystkie szyfry polialfabetyczne oparte na szyfrze Cezara mogą być opisane hasłem tabula recta.
Tablicę tworzy się z 26 wierszy w każdym po 26 liter alfabetu w każdym wierszu przesuniętym o jedną pozycję (literę) w lewo. Otrzymujemy w ten sposób 26 różnych szyfrów Cezara.
Metoda ta usuwa z szyfrogramu częstotliwość występowania liter, tworząc pozornie ciąg przypadkowych znaków. Jednak jeżeli wiemy o tym, że użyty został ten szyfr, złamanie hasła nie stanowi problemu.