Oba stanowiska opierały się na tym samym założeniu, o tym, że obserwowane elementy kultury materialnej i psychicznej w identycznych formach można znaleźć w różnych rejonach świata – nawet tych odległych od siebie, wśród ludzi mówiących różnymi językami i różniącymi się rasami. Ewolucyjne założenia Bastiana stoją w opozycji do stanowiska propagowanego przez Ratzela i Andree, wedle których występowanie podobnych zjawisk kulturowych na świecie jest skutkiem migracji i bezpośredniego kontaktu kulturowego. Opierając się na idei Andree, Ratzela i (nauczyciel Frobeniusa), Frobenius zrobił ogromny krok prowadzący do postępu w teorii kręgów kulturowych w swoich dwóch pionierskich pracach: „Der westafrikanische Kulturkreis” (1897) i „Der Ursprung der afrikanischen Kulturen” (1898). To właśnie w tej ostatniej pracy o pochodzeniu afrykańskiej kultury, zaprezentował i zdefiniował termin: krąg kulturowy. W swojej koncepcji odnosił się do kultur wykazujących podobne cechy, wskutek ich rozprzestrzeniania się na drodze dyfuzji. Wykazał on, że wiele elementów kultury materialnej i psychicznej w żaden sposób nie są rozrzucone losowo na całym świecie, ale zawsze występują w charakterystycznym połączeniu z innymi przejawami kultury. Rdzeniem metody kręgów kulturowych było porównanie kultur, a jej narzędziem była kartografia.