thumb|Niemiecka karta do gry z XV wieku thumb|Thomas Murner, ilustracja z Logica memorativa, Kraków 1509
Kartownik (łac. cartarius, chartarius, cartularius, niem. Kartenmacher) – dawniej rzemieślnik, artysta zajmujący się wytwarzaniem drukowanych i malowanych kart do gry i zabawy. Kartownicy, malarze kart, w Polsce od końca XV wieku do okresu przemysłowego zajmowali się wytwarzaniem papierowych kart przeznaczonych do gier karcianych czy wróżby.
Pojawienie się kart do gry w Europie Karty do gry są chińskim wynalazkiem datowanym na okres dynastii Tang, ok. IX w.; prawdopodobnie miały formę zarówno ręcznie malowaną, jak drukowaną. W XI w. Ouyang Xiu notował, że wzrost popularności gry w karty zachodził równocześnie ze zmianą formy książek, ze zwojów na kodeksy.
Karty do wróżby, taroka i gry mogły pojawić się w krajach Europy w XIII w. Joseph Needham uważa, że transmisja technik drukarskich, w tym wytwarzania kart, za pośrednictwem imperium mongolskiego w XIII w. nie została ostatecznie udowodniona, ale jest prawdopodobna. Najwcześniejsza data pojawienia się kart do gry w Europie (w Hiszpanii i Niemczech), według tego autora to 1377 rok.