Batalion ROAK „Znicz” – powstała jesienią 1945 roku na styku północno-zachodniego Mazowsza oraz Pomorza i byłych Prus Wschodnich silna struktura konspiracji niepodległościowej.

Geneza Powstanie Batalionu „Znicz” było wymuszone komunistycznym terrorem 1945 roku, uniemożliwiającym przetrwanie uczestnikom działań niepodległościowych z czasu wojny. Latem 1945 roku samorzutnie zorganizowało się kilka grup partyzanckich, które zostały podporządkowane we wrześniu 1945 roku przez kpt. Pawła Nowakowskiego „Leśnika”, „Łysego” (byłego członka POW, w czasie okupacji niemieckiej komendanta Obwodu Mława Działdowo AK). W latach 1945–1947 Nowakowski używał również pseudonimów: „Kryjak”, „Tata” i „Wąs”.

Pomorski Batalion ROAK krypt. „Znicz” podlegał początkowo niezbadanej dotychczas poakowskiej Pomorskiej Brygadzie ROAK, prawdopodobnie podległej rozbitemu jeszcze jesienią 1945 roku Okręgowi Pomorskiemu AK-DSZ (niewykluczone, że struktura ta została wykreowana przez komendanta „Znicza” dla lepszego uwiarygodnienia się w terenie w momencie wznawiania działalności niepodległościowej).